زرند شناسی

اشاره – استاد ایرج افشار ، در کتاب « گلگشت وطن » ، که به قول خودش « سفرنامچه » اوست ، گذری کوتاه به « هجیب » داشته و یادداشت کوتاهی هم نوشته است ، که با هم می خوانیم :

 

هجیب

« اشتهارد را گذراندیم و نزدیک بویین ، به راه هجیب راندیم .در اوایل جاده ، دو آبادی بالا و پایین هست ، به نام «پته کو » 1 . سال ها پیش ، شبی را درآن جا گذراندیم .چه بیچاره دهی ؛ اما چه خوش منظره . در هجیب نان خریدیم .ده دقیقه ای با مردمی که در سایهِ دیوار نشسته بودند ، صحبت کردیم . کاروانسرای زیبا و عجیب هجیب ، به همان ویرانگی پیشین باقی است . الهی عزت الله نگهبان 2 ، زنده باشد که موجب شد کمی به آن رسیدند . از هجیب در آمدیم . سمت چپ جاده ، در پنجاه کیلومتری ساوه .... بقایای کاروانسرایی آجری دیدم ، این کاروانسرا ، نامش ..... 3  است . »           صص 19 – 20

 

32962643815559319922.jpg

 

دانشوران زرند :

1 - تپه پته کوه در شهرستان بوئین زهرا، روستای پته کوه واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۱۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .( ویکی پدیا ) .

این تپه و روستا در راه بویین به سوی هجیب در 50 درجه و 7 دقیقه طول جغرافیایی و 35 و 36 دقیقه عرض قرار دارد .

2 - عزت‌الله نگهبان، در سال ۱۳۰۰ خورشیدی در اهواز به دنیا آمد. تحصیلات خود را در دبستان جمشید جم و دبیرستان فیروز بهرام و مدرسه فنی آلمانی در تهران به پایان برد. او در سال ۱۳۲۸ در رشته باستان‌شناسی از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۳۲۹، وارد مؤسسه شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو شد و در مدت چهارسال مدرک فوق لیسانس این دانشکده را از آن خود کرد. طی این سال‌ها با راهنمایی رونالد مک‌کان به بررسی سیر سفال نخودی‌رنگ در منطقه خوزستان پرداخت و اطلاعات بسیاری در این زمینه جمع‌آوری کرد که حاصل آن را در نهایت در رساله خود تدوین کرد.

مهم‌ترین سهم دکتر نگهبان در پیشبرد باستان‌شناسی ایران، ایجاد کارگاه دایمی در دشت قزوین برای فعالیت‌های باستان‌شناختی دانشگاه تهران و تربیت دانشجو در این کارگاه است.

دکتر نگهبان، یکی از سرسخت‌ترین مدافعان منظم‌کردن فعالیت‌های مربوط به باستان‌شناسی بوده‌است. بسیاری او را دشمن بزرگ قاچاقچیان و دلالان عتیقه در ایران می‌دانند. نگهبان در پنجمین کنگره بین‌المللی باستان‌شناسی و هنر ایران در سال ۱۳۴۷، مقاله‌ای ارائه داد و در آن ماده‌ای پیشنهاد کرد که بر اساس آن خرید و فروش اشیای باستانی به صورت غیرمجاز و از طریق قاچاق ممنوع اعلام شود و کنگره را ملزم به صدور قانونی در این زمینه کرد. وی با ارائه این مقاله، نقش اساسی در تصویب قطعنامه محکوم‌کردن قاچاق و فروش اشیای عتیقه داشت.

 کاوش‌های وی در قالب مقاله، گزارش و کتاب، همواره مورد توجه باستان‌شناسان بوده‌است.

فعالیت‌های باستان‌شناسی دکتر نگهبان باعث شده‌است تا به وی لقب پدر باستان‌شناسی ایران داده شود.

عزت الله نگهبان در تاریخ ۱۶ بهمن ۱۳۸۷ پس از مدتها بیماری در آمریکا درگذشت.

منبع : وب دانشنامه ویکی پدیا

3 – نویسنده نام کاروانسرا را نبرده و ندانسته که البته همان « کاروانسرای شاه عباسی » خشکرود است . پس استاد افشار تا نزدیکی های خشکرود هم آمده و راه بویین زهرا را تا راه تهران ساوه و سپس به سوی ساوه راهی شده است .

 

 

+ نوشته شده در شنبه بیست و نهم بهمن 1390ساعت 10:49 توسط محمد علی چراغی |

 

 

تحليلي تاريخي و زبان شناختي

نام « مامونیه » و « زرند »

بنويسيم «ماه‌منيه» mah – man - ye

 محمدعلي چراغي*

 اشاره: بحث بر سر معني و مفهوم و پيشينه‌ي تاريخي و زبان شناختي نام «زرند» و «مأمونيه» است. زرند نام منطقه‌اي در استان مركزي‌ست (به مساحت 278088 هكتار مربع) كه تا دي‌ماه 1381 به عنوان بخش شمالي شهرستان ساوه قلمداد مي‌شد و در اين تاريخ براساس مصوبه‌ي هيأت وزيران، همراه با بخش خرقان، از شهرستان ساوه منفك شدند و جمعاً شهرستاني را با عنوان «زرنديه» تشكيل دادند. (به مساحت 413135 هكتار مربع)

آن چه مسلم است اين كه واژه‌ي «زرند» به طور يقين، پارسي‌ست و واژه‌ي «مأمونيه» هم ـ اگر چه شكل و شمايل عربي دارد ـ در اصل پارسي بوده است. با اشاره به برخي مستندات و منابع و برخي برداشت‌ها و استنباط‌هاي زبان شناختي ، به پارسي بودن و پيشينه‌ي تاريخي هر دو نام، اشاره خواهد شد.

 

ko2f3rimg0sz4w30ctjw.jpg

دنباله مقاله را در صفحات پسین بخوانید


 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در یکشنبه بیست و پنجم دی 1390ساعت 9:41 توسط محمد علی چراغی |